b. Luận đề chính nghĩa:– tứ tưởng nhân nghĩa: ý kiến mới mẻ, tiến bộ vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa tức là gắn với vấn đề yêu dân, ưng ý hòa bình, với gắn cùng với lòng yêu nước sâu sắc.– Sự tồn tại chủ quyền có độc lập của nước Đại Việt ta trường đoản cú bao đời nay,…(Còn tiếp)

II. Bài văn mẫu Phân tích thành phầm Bình Ngô đại cáo (Chuẩn) 

1. Phân tích cửa nhà Bình Ngô đại cáo, mẫu số 1 (Chuẩn):


Nguyễn Trãi (1380-1942), hiệu là Ức Trai, là 1 trong những nhà thiết yếu trị, quân sự tài ba và lỗi lạc, ông tham gia tích cực và đóng góp nhiều các công lao to béo trong cuộc loạn lạc chống quân Minh của Lê Lợi cùng với vai trò là 1 trong những quân sư. Với hầu như công trạng vĩ đại của chính mình trong sự nghiệp thiết kế và bảo đảm an toàn Tổ quốc, Nguyễn Trãi đang trở thành bậc khai quốc công thần đời đầu trong phòng Hậu Lê. Tuy nhiên, vấn đề tham gia sâu rộng vào bao gồm trị và có tương đối nhiều đóng góp to phệ đã khiến ông trở nên cái sợi trong mắt của rất nhiều thế lực đối lập, cuối cùng bạn dạng thân ông và gia đình phải chịu đựng án oan thảm khốc tru di tam tộc (thảm án Lệ bỏ ra viên), khiến người đời không khỏi đau xót, nhớ tiếc thương. Ngoài là một trong những nhà chủ yếu trị, quân sự chiến lược tài ba, nguyễn trãi còn được biết đến là một trong những nhà văn chính luận kiệt xuất, với số lượng tác phẩm mặc dù ít tuy thế bài nào cũng để lại tiếng vang cho muôn đời có thể kể mang lại hai tác phẩm tiêu biểu vượt trội là Quân trung từ mệnh tập cùng Bình ngô đại cáo. Ông là một trong những người chịu ảnh hưởng sâu nhan sắc của nền Nho giáo tuy nhiên theo như lời của è Đình Hựu thì “Về hệ thống, tư tưởng nhân sinh của nguyễn trãi vẫn ở trong Nho giáo nhưng là 1 trong những Nho giáo khoáng đạt, rộng rãi, ko câu nệ và do vậy không chỉ có là gần cận mà còn là phong phú và đa dạng hơn, cao hơn lối sinh sống thuộc dân tộc trước đó”. Có thể thấy, tư tưởng của nguyễn trãi gồm có ba điểm chính đầu tiên là bốn tưởng nhân nghĩa, đồ vật hai là tư tưởng phụng mệnh trời và sau cùng là bốn tưởng nhân dân, hiện đại hẳn so với các danh nhân, nghĩa sĩ cùng thời. Và khối hệ thống tư tưởng này ta hoàn toàn có thể nhận thấy rõ trong tác phẩm khét tiếng nhất của ông là Bình ngô đại cáo, tác phẩm được xem là bản tuyên ngôn chủ quyền thứ 2 của dân tộc sau nam giới quốc tô hà.

Bạn đang xem: Phân tích bài đại cáo bình ngô

Bình ngô đại cáo được chế tác vào thời điểm cuối năm 1427, thời điểm nghĩa quân Lam đánh giành được chiến thắng huy hoàng, phá hủy 15 vạn viện binh của giặc Minh xâm lược vì Liễu Thăng cùng Mộc Thạnh dẫn đầu. Vương vãi Thông buộc phải viết thư xin hàng và rút quân về nước, phố nguyễn trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để ra mắt cho dân chúng về câu hỏi đã dẹp yên ổn giặc Minh xâm lược, đồng thời nó cũng vào vai trò như là một bản tuyên ngôn độc lập, khai ra đời một triều đại mới, triều đại thịnh thế của nhà Hậu Lê, lộ diện kỷ nguyên bắt đầu độc lập, tự do thoải mái cho dân tộc. Bình Ngô đại cáo được hiểu vào đầu năm 1428. Về ý nghĩa sâu sắc nhan đề “Bình Ngô đại cáo”, làm việc đây có thể lý giải rằng vua Minh là tín đồ đất Ngô, nên những lúc nói “Bình Ngô” ta sẽ hiểu đúng bản chất là tỉnh bình định quân Minh xâm lược. Hoặc một giải pháp hiểu khác, thì trước đây vào thời tam quốc, nước Ngô là nước vẫn cai trị vn một cách hung tàn và vô nhân đạo, cái tên “giặc Ngô” xuất xắc nước tốt “nước Ngô” đã trở thành một các loại từ khóa ám hình ảnh với nhân dân ta bao đời, thế nên khi kể đến giặc Ngô có nghĩa là nói mang đến thứ giặc xâm lược tàn khốc và độc ác. “Đại cáo” tức là bản cáo lớn, nghỉ ngơi đây phố nguyễn trãi muốn xác định đại đạo của dân tộc “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn/Lấy chí nhân để rứa cường bạo” vốn là sợi chỉ đỏ xuyên thấu trong tác phẩm. Sản phẩm hai nữa “đại cáo” này còn gắn sát với thể loại văn phiên bản đương đại của nhà Minh, có ý nghĩa pháp luật, tác giả muốn xác minh rằng phía trên cũng là một trong văn kiện pháp luật của Đại Việt, có mức giá trị, ý nghĩa tương đương cùng với văn kiện pháp luật của phòng Minh, xác định nền chủ quyền của dân tộc.

*

Phân tích thành quả Bình Ngô đại cáo để thấy tứ tưởng nhân nghĩa, rước dân làm cho gốc của Nguyễn Trãi

Mở đầu bài cáo phố nguyễn trãi đã nêu ra các luận đề chính nghĩa với mục đích làm cơ sở, căn cứ xác xứng đáng để triển khai toàn bộ nội dung bài bác cáo.

“Việc nhân ngãi cốt ở lặng dân,Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;Như nước Đại Việt ta từ bỏ trước,Vốn xưng nền văn hiến đang lâu,Núi sông cương vực đã chia,Phong tục bắc nam cũng khác;Từ Triệu, Đinh, Lý, nai lưng bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương;Tuy dạn dĩ yếu có những lúc khác nhau,Song chức năng thời nào cũng có

Cho nên:Lưu Cung tham công phải thất bại;Triệu Tiết thích hợp lớn cần tiêu vong;Cửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng làm thịt tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét, hội chứng cứ còn ghi”

Đầu tiên nguyễn trãi nêu ra tứ tưởng nhân nghĩa trình bày ở bài toán yêu thương nhỏ người, được biểu thị thông qua các hành động cụ thể bao hàm “Việc nhân ngãi cốt ở lặng dân”, nghĩa là fan đứng đầu một đất nước phải có trách nhiệm bảo đảm cuộc sống bình yên, ấm yên cho nhân dân. Kéo theo việc đảm bảo an toàn cuộc sống an ninh đó thì “Quân điếu vạc trước lo trừ bạo”, vốn là 1 tích bắt nguồn từ điển gắng trong gớm thư, ngụ ý muốn “yên dân” thì yêu cầu tiêu trừ tham hung tàn ngược, những quyền lực đã phá vỡ vạc sự bình yên của nhân dân. Từ kia thấy được ý kiến mới mẻ, tiến bộ vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa có nghĩa là gắn với việc yêu dân, thích hợp hòa bình, và gắn với lòng yêu nước sâu sắc. Luận đề thứ hai mà phố nguyễn trãi đề cập đó là việc tồn tại tự do có chủ quyền của nước Đại Việt ta từ bỏ bao đời nay, được tác giả xác minh như một đạo lý khách quan thông qua năm nhân tố cơ bạn dạng để chứng tỏ cho luận đề trên của mình. Bao gồm nền văn hiến tự do đã sống thọ từ nhiều năm “vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu”, bao hàm cương vực phạm vi hoạt động riêng “núi sông khu vực đã chia”, rồi về văn hóa chúng ta cũng có phong tục tập quán riêng khi “phong tục bắc vào nam cũng khác”. Xét về điều tỉ mỷ lịch sử, nếu như phương Bắc có Hán, Đường, Tống, Nguyên thì nước Đại Việt ta cũng chẳng yếu cạnh khi gồm Triệu, Đinh, Lý, Trần mọi triều đại đang bao lần gây nền độc lập. Truyền thống lịch sử vẻ vang riêng này còn được ví dụ hóa trong những câu thơ “Tuy táo tợn yếu có lúc khác nhau/Song kĩ năng thời nào thì cũng có”, khẳng định đời nào, triều đại nào chúng ta cũng bao gồm những anh hùng vang danh sử sách, lập yêu cầu những chiến công to đùng để đảm bảo nền độc lập dân tộc của chúng ta, khiến kẻ thù biết bao phen thất bại, khốn đốn. Vậy cần mới bao gồm chuyện như “Lưu Cung tham công yêu cầu thất bại; Triệu Tiết ưng ý lớn đề xuất tiêu vong; cửa ngõ Hàm Tử bắt sinh sống Toa Đô; Sông Bạch Đằng thịt tươi Ô Mã”, đó đã là những chứng cứ, phần nhiều sự thực rành mạch không thể chối cãi, in hằn trong từng trang sử sách của nước Đại Việt ta bao đời nay. Và sau cuối kết lại phần đông yếu tố bên trên là lời khẳng định độc lập độc lập riêng rẽ của dân tộc trong ý thơ “mỗi mặt xưng đế một phương” miêu tả phong thái trường đoản cú tin, to gan mẽ, ý thức từ bỏ cường dân tộc của đường nguyễn trãi trong việc xác minh nền độc lập, phạm vi hoạt động của khu đất nước. Rằng vua nước nam giới chỉ xưng “đế”, chứ không cần xưng “vương” theo dòng kiểu mạt sát, khinh thường xuyên của nước phương Bắc, xem bọn họ là nước chư hầu, phụ thuộc vào vào “thiên triều” của chúng. Mà ta rất có thể thấy rõ ở bài cáo này phố nguyễn trãi đã trọn vẹn phủ nhấn cái quan điểm ngạo mạn ấy, xác định sự bóc biệt giữa hai non sông dân tộc trên tất cả các lĩnh vực bao gồm địa lý, lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, chủ quyền lãnh thổ tạo nên một hệ thống lý luận, căn cứ vững chắc và kiên cố để thực thi tiếp những luận đề phía sau. Có thể nói rằng phố nguyễn trãi đã rất sắc sảo khi phát hành một định nghĩa về đất nước dân tộc dựa trên 5 nhân tố trên, đây là một bước tiến siêu lớn, hoàn thành xong định nghĩa về non nước so với bạn dạng tuyên ngôn chủ quyền lần trước tiên chỉ bao hàm 2 yếu tố giáo khu và độc lập riêng, thể hiện năng lực lý luận và tầm tứ duy của một tuấn kiệt kiệt xuất đi trước thời đại. Sản xuất đó kế bên nội dung thiết yếu của luận đề, sự thuyết phục của quan điểm trên còn nằm tại vị trí cái cách mà tác giả Nguyễn Trãi sử dụng những từ ngữ như: từ trước, vẫn lâu, đang chia, cũng khác. Mà toàn bộ những từ bỏ ngữ đó lại thuộc cùng một trường khẳng định sự hiển nhiên, vốn có, lâu đời của chân lý mà tác giả đã nêu ra. 

Sau lúc nêu ra hai luận đề bao gồm nghĩa, nguyễn trãi đã triển khai nêu ra các tội ác của giặc Minh làm ra ra đối với nhân dân ta. Tác giả đã đứng trên nhì lập ngôi trường là lập trường của dân tộc và lập ngôi trường nhân nghĩa nhân phiên bản để tố giác tội ác của kẻ thù. Thứ nhất là trên lập ngôi trường dân tộc, ông đang tố cáo, dìm diện rõ ràng âm mưu cướp nước của giặc Minh thông qua mấy câu thơ sau:

“Vừa rồi:Nhân họ Hồ chính sự phiền hàĐể nội địa lòng dân oán hậnQuân cuồng Minh vượt cơ gây hoạBọn phi chính nghĩa còn bán nước cầu vinh”

Dùng những từ ngữ “nhân”, “thừa cơ” nhằm vạch è luận điệu bịp bợm của phòng Minh kéo quân sang việt nam với danh nghĩa “phù Trần khử Hồ”, nhưng thực tế là thừa thời gian xâm lược Đại Việt. Vịn vào bài toán Hồ Quý Ly lên ngôi không danh chủ yếu ngôn thuận, không lấy được lòng dân để đưa được sự cỗ vũ của nhân dân Đại Việt nhằm thực hiện nay mưu hèn kế bẩn mà chúng đã ấp ủ xưa nay nay. 

Đứng trên lập ngôi trường nhân bản, nhân nghĩa, đứng về phía quyền sống của dân chúng để tố cáo chủ trương giai cấp phản nhân đạo của kẻ thù. đầu tiên là giặc Minh đã hủy hoại cuộc sống thường ngày của quần chúng. # bằng hành động diệt chủng cực kì tàn bạo, tàn bạo “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn/Vùi bé đỏ xuống dưới hầm tai vạ” . Tội ác máy hai là phá hủy môi trường sinh sống của nhân dân Đại Việt “Nặng thuế khóa sạch sẽ không đầm núi/Tàn hại cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ”, các loại sưu cao thuế nặng sẽ đẩy quần chúng vào cách đường buộc phải vơ vét cạn kiệt tài nguyên đất nước, gây nên sự hủy hoại nặng nề so với các tương đương loài từ nhiên, triệt đường sống của vạn vật. Tội trạng thứ cha của chúng là việc áp dụng người dân như là 1 công cố biết nói nhằm vơ vét sản vật, là cơ chế để phục dịch cho lòng tham vô lòng của mình“Người bị ép xuống biển khơi dòng sống lưng mò ngọc, ngán thế cá khủng thuồng luồng/ Kẻ bị đưa vào núi đãi cat tìm vàng, tuy thế khốn nỗi rừng sâu nước độc/ ni xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa?” vô cùng độc ác và tàn bạo. Sự cai trị man rợ của giặc Minh xâm lược sẽ khiến cho người dân vô tội lâm vào cảnh bước mặt đường cùng cực, bị triệt tiêu đường sống, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy hiểm khi phải đương đầu với “rừng thiêng nước độc”, với “cá lớn thuồng thuồng”. Chưa kể là cuộc sống vốn im ấm bấy lâu nay cũng vỡ vạc nát lúc “tan tác cả nghề canh cửi”, mái ấm gia đình hạnh phúc tự dưng chốc mất đi người chồng người phụ thân “Nheo nhóc núm kẻ góa bụa khốn cùng”. Sự độc ác ấy đến “trúc nam Sơn không ghi hết tội”, sự hèn hạ nhơ bẩn này có dùng nước Đông Hải cũng muôn thuở tanh tưởi. Phố nguyễn trãi viết “Lẽ nào trời khu đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu đựng được?” đó là sự khó chịu trước chính sách cai trị tàn bạo của kẻ thù, đồng thời cũng là tấm lòng đau xót vạn phần cho đông đảo nỗi thống khổ mà nhân dân ta bắt buộc chịu đựng trong cả mấy mươi năm qua. Về nghệ thuật và thẩm mỹ viết cáo trạng trong đoạn này, ta rất có thể nhận thấy rõ biện pháp sử dụng thẩm mỹ và nghệ thuật tương phản trái chiều giữa quần chúng. # ta cùng giặc thù, nhằm nhấn mạnh, tự khắc sâu sự đớn đau của nhân dân cùng tội ác tàn tệ của kẻ thù. Trong khi Nguyễn Trãi còn sử dụng những hình hình ảnh rất giàu quý giá biểu cảm, gợi tả như “trúc phái mạnh Sơn”, “nước Đông Hải”, dùng cái vô cùng, tuyệt đỉnh để diễn tả cái vô tận trong số những tội ác của kẻ thù. Giọng văn có những lúc thì thống thiết, đau đớn, xót xa khi nói đến thảm cảnh của nhân dân, mà lại cũng có những lúc đanh thép, hùng hồn để kết tội quân thù “Thằng há miệng, đứa nhe răng, huyết mỡ bấy no nê chưa chán/ Lẽ nào trời đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu đựng được?” là lời kết tội kẻ thù, là lời để ngỏ, lời nhằm dồn lòng phẫn nộ vào đối tượng người dùng đã tạo ra biết bao đớn đau mang đến dân tộc, kiểu như nòi.

Xem thêm: Từ Điển Anh Việt " Exam Là Gì Trong Tiếng Anh? Phân Biệt Exam, Examination

Tiếp tục soi chân lý vào thực tiễn, đường nguyễn trãi đã nói về tính chất chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, đề cập lại quá trình chinh phạt âu sầu và niềm tin tất chiến hạ của cuộc khởi nghĩa. Trong quy trình tiến độ đầu, “vạn sự mở màn nan” cuộc khởi nghĩa của tướng soái Lê Lợi chạm mặt rất những khó khăn, đầu tiên Nguyễn Trãi đang tái hiện nay lại sự đối sánh giữa ta với địch. Về phía địch, khi cờ khởi nghĩa của ta vừa dấy lên, thì cũng đó là lúc “quân thù sẽ mạnh”, giặc Minh được thế giở thói “hung trang bị ngang dọc” thoả thích tác oai nghiêm tác quái, phô trương thanh thế đàn áp nhân dân. Trái lại về phía ta thì lại gặp vô vàn khó khăn trắc trở “tuấn kiệt như sao buổi sớm, anh tài như lá màu sắc thu”, vốn đang thiếu người, thiếu lực lượng với thiếu tốt nhất là những người tài chịu đựng đứng ra giúp nước phò tá Lê Lợi, trong vấn đề bôn tẩu, thảo luận kế sách phòng quân thù. “Trông tín đồ người càng vắng bóng, mờ mịt như chốn bể khơi” fan thiếu, lực mỏng mảnh và tuyến phố khởi nghĩa cũng còn quá mơ hồ, vì so cùng với địch thực sự quyền lực của ta tất yêu chống đỡ được quá lâu. Một nỗi lo không giống nữa ấy là không tính thiếu nhân lực ta còn thiếu cả đồ gia dụng lực “Vận nước khó khăn khăn/Linh tô lương hết mấy tuần/Khôi thị trấn quân không một đội”, không được đầy đủ lương thực, vũ khí, không có nguồn tiếp tế khiến cho nghĩa quân các lần lao đao, khốn khó khăn trong việc bảo trì tinh thần quân lính. Có thể thấy rõ rằng, tương quan lực lượng thân ta cùng địch là hoàn toàn chênh lệch với mẫu thế yếu ở trong về nghĩa quân Lam Sơn. Với để vượt qua tất cả những khó khăn trên, đảo ngược ván cờ làm cho nên thành công lừng lẫy trước quân địch phải nói tới yếu tố tiên quyết đó là sự việc lãnh đạo xuất nhan sắc của vị lãnh tụ mở đầu nghĩa quân – Lê Lợi. Ở Lê Lợi hội tụ đầy đủ những yếu tố của một đơn vị lãnh tụ vĩ đại: gồm lòng căm phẫn giặc sâu sắc, quyết chổ chính giữa cao độ vào việc thực hiện lý tưởng cao đẹp phục sinh giang sơn, nền hòa bình của dân tộc “Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời…Chỉ băn khoăn một nỗi thiết bị hồi”. Ông cũng là bạn rất biết coi trọng nhân tài “Cỗ xe cầu hiền thường chăm bẳm còn dành riêng phía tả”, biết quan tâm vai trò của nhân dân, biết tập hợp sức khỏe của dân chúng vốn là nguyên tố tiên quyết để quyết định thành công của khởi nghĩa. Sản xuất đó ở Lê Lợi còn có khả năng thu phục lòng người tạo nên khối đại câu kết vững táo tợn trong toàn quân, quân sĩ trên dưới một lòng phòng giặc “Nhân dân bốn cõi một nhà, dựng phải trúc ngọn cờ phấp phới/Tướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào”. Sau cùng một yếu hèn tố luôn luôn phải có ở người lãnh đạo ấy là sự tài trí mưu lược, tốt bày binh bố trận của Lê Lợi “Thế trận xuất kỳ, rước yếu chống mạnh/Dùng quân mai phục, rước ít địch nhiều”. 

Sau tiến trình đầu đầy khó khăn của cuộc khởi nghĩa nhưng với vai trò của bạn lãnh tụ kiệt xuất Lê Lợi thì nghĩa quân ban đầu bước vào tiến trình phản công khỏe khoắn mẽ nhằm giành win lợi. Ở khoảng thứ nhất, quân ta đang tiến đánh những vị trí đóng góp quân không giống nhau của địch tạo nên chúng sức thuộc lực kiệt, đề xuất cầu cứu vãn quân tiếp viện, trái ngược với tiến trình đầu thì ở chỗ này nghĩa quân đã liên tục giành được những thắng lợi vang dội, còn kẻ thù thì bắt buộc nhận hàng loạt những chiến bại, cực kỳ nhục nhã. Về phía ta thì “Trận ý trung nhân Đằng sấm vang chớp giật/Miền Trà lạm trúc chẻ tro bay/Sĩ khí sẽ hăng/Quân thanh càng mạnh”, còn số đông địch e lệ chỉ được nước “Trần Trí, đánh Thọ nghe hơi nhưng mà mất vía/Lý An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân”. Quân ta tiếp tục giành lại đông đảo thành trì, vùng đất đã rơi vào hoàn cảnh tay giặc như Tây Kinh, Đông Đô, xuất sắc Động, Ninh Kiều, khiến quân giặc nghe hơi nhưng mà mất vía, ngược lại về phía địch thì toàn dấn lại mọi trận thảm bại, “máu chảy thành sông”, “thây chất đầy nội”, tướng soái kẻ bêu đầu, đứa tử trận, vương vãi Thông, Mã Anh cho dù cố cứu nguy nhưng kết quả cũng đành “Bó tay để hóng bại vong, giặc đã trí thuộc lực kiệt”. Cuối cùng cái mà lại kẻ mưu đồ giật nước nhấn lại là là nỗi nhục mang đến muôn ngàn sau “Tham công danh một lúc, để mỉm cười cho tất cả thế gian”. Tổng kết lại, quân thù hiện lên với bộ dáng rất là thảm bại, nhục nhã, còn quân dân ta là sự việc vẻ vang rong chiến thắng sáng ngời tư tưởng nhân nghĩa “Tham sự nghiệp một lúc, để cười cợt cho tất cả thế gian”, “Chẳng tiến công mà fan chịu khuất, ta trên đây mưu phạt trung khu công”, làm cho nên thắng lợi vô thuộc đáng trân trọng. 

Sang chặng đường thứ hai, sau khi quân địch rơi vào thua trận thảm hại, nhưng bọn chúng vẫn ngoan cầm cố không chịu rút về nước, trái lại còn chuyển thêm quân tiếp viện vị hai tướng tá Mộc Thạnh với Liễu Thăng lãnh đạo chia làm cho hai đạo quân tiến vào việt nam hòng tiêu diệt nghĩa quân, mang lại cụ chủ động. Lúc này đây nghĩa binh ta thường xuyên quá trình chống chiến, tiếp tục sĩ khí của khoảng đường thứ nhất để ngăn đánh quân địch ở vùng biên giới, phá tan thủ đoạn hiểm độc của chúng. Nhưng ở đầu cuối trước việc mạnh mẽ “chặt mũi tiên phong”, “tuyệt nguồn lương thực”, “Thuận đà ta chuyển lưỡi dao tung phá…Lại thêm quân tư mặt vây thành/Hẹn đến giữa tháng mười diệt giặc/Sĩ giỏi kén hero hổ/Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh”của ta. Thì mẫu mà kẻ thù nhận lại cũng chỉ có thảm bại hơn chứ không có thảm bại nhất, “trận bỏ ra Lăng, Liễu Thăng thất thế”, “trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu”, Lương Minh tử vong, Bá Khánh thuộc kế phải tự vẫn. Sĩ khí quân giặc vốn đã bi quan và tuyệt vọng nay lại thêm điên cuồng lao vào tàn giáp lẫn nhau, ta không đánh cơ mà giặc sẽ tự loạn, quân Mộc Thạnh khiếp vía kinh hồn giẫm đấm đá lên nhau để nhưng thoát thân, thảm sợ vô cùng. Nhưng với tư tưởng nhân nghĩa xuyên suốt, ta không mọi không đuổi cùng diệt tận mà lại “Thần vũ chẳng giết thịt hại, thể lòng trời ta mở con đường hiếu sinh”, “Mã Kỳ, Phương Chính, cung cấp cho năm trăm loại thuyền/ vương vãi Thông, Mã Anh, phát mang đến vài ngàn cỗ ngựa” để bọn chúng rút lui về nước trong sự trọng điểm phục khẩu phục, vừa để quân dân ngủ ngơi rước sức khôi phục non sông sau chiến tranh. Thẩm mỹ chính vào toàn đoạn cáo nói tới hai chặng đường chống giặc Minh của quân ta là bút pháp đậm chất anh hùng ca được diễn đạt bằng những hình hình ảnh rộng lớn, trình bày sự kỳ vĩ của thiên nhiên, dùng ngữ điệu đặc sắc, với những động từ liên tiếp để biểu đạt sự chuyển rung thường xuyên của trận chiến, dùng hầu hết tính từ ở tại mức độ về tối đa để làm nên tương phản sâu sắc giữa ta và địch. Chế tạo đó là thẩm mỹ và nghệ thuật dùng câu văn linh hoạt, chiến thắng của ta thì sử dụng câu văn ngắn trình bày sự dồn dập, quyết đoán mạnh khỏe mẽ, oai vệ hùng, còn lose của địch thì được biểu đạt bằng những câu văn lâu năm thể hiện đặc điểm khôn cùng, không sao kể hết được. 

Cuối cùng đường nguyễn trãi chuyển lịch sự tuyên ba chiến quả, xác minh sự nghiệp chính đạo của nghĩa binh Lam Sơn. “Xã tắc từ trên đây vững bền/Giang đánh từ đây đổi mới”, tuyên bố chiến thắng, xuất hiện thêm một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên hòa bình cho dân tộc, xây dựng nhà nước Đại Việt tự nhà và sung túc dưới triều vua mới. Sau là rút ra những bài bác học lịch sử sâu sắc, từ quy luật pháp của trời đất cùng tự nhiên, “Càn khôn bĩ rồi lại thái/Nhật nguyệt hối hận rồi lại minh” thể hiện sự tin cậy vào vận mệnh new của dân tộc, sau khoản thời gian đã trải qua cơn bĩ rất của định kỳ sử. đồ vật hai là thắng lợi của chúng ta được khiến cho nhờ sự phối kết hợp của sức khỏe thời đại “Một cỗ nhung y chiến thắng/Nên công oanh liệt ngàn năm”, cùng yếu tố thiết bị hai đó là sức mạnh mẽ của truyền thống cuội nguồn “Âu cũng nhờ trời khu đất tổ tông rất thiêng đã thầm lặng phù trợ”.

Bình Ngô đại cáo đã tố giác tội ác của kẻ thù xâm lược, mệnh danh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tác phẩm được đánh giá là bản tuyên ngôn độc lập, tuyên bố về nên độc lập của dân tộc là áng thiên cổ hùng văn còn mãi quý hiếm nghìn đời sau của quốc gia ta. Về nghệ thuật, đó là việc kết hợp hài hòa và hợp lý giữa yếu hèn tố bao gồm luận, bộc lộ ở kết cấu trình bày chặt chẽ, lập luận dung nhan bén, lời văn đanh thép, hùng hồn, và chất văn chương thẩm mỹ thể hiện nay ở lời văn cực kỳ giàu cảm xúc, câu văn giàu hình tượng.